|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
Yaşlara
göre DİL DEĞİŞİMİ
Çocuklar ne zaman konuşmaya başlamalıdırlar? İlk anlamlı
kelime ne zaman çıkartılmalıdır? İki kelimelik, üç kelimelik cümlelere geçiş
hangi yaş dönemine rastlar? Bunlar ve benzeri sorular hemen tüm annelerin
akıllarına gelir.
Özellikle de ilk çocuklarla birlikte deneyimsiz bir dönem yaşayan anneler,
çocuklarını çevrelerindeki çocuklarla kıyaslar ve yanlış sayılabilecek
yorumlarda bulunurlar. Bütün bu yanlış yorumları ortadan kaldırma adına gelin
yaşlara göre dil gelişimini inceleyelim.
0-6 ay
Cıvıldama evresidir. Bu dönemde bebekler belli heceleri
çıkarmaya çalışırlar. Bir nevi “agu”lama dönemidir.
6-12 ay
Heceleri birleştirme çabası vardır. Anne-baba gibi bir
iki kelimelik kelime hazinesi vardır. Ayrıca çevrelerinde duydukları seslere
benzer sesler çıkarmaya çalışırlar.
12-18 ay
Çocuk artık gerçek dildeki kelimeleri söylemeye başlar.
Çok basit 2 kelimelik cümle kurabilir. “anne gel” gibi… Çocuğun bu dönemdeki
kelime hazinesi 5-25 civarındadır.
18-24 ay
İki kelimelik cümle sayısı artar. Kelime hazinesi
50 civarındadır. Anlaşılır konuşma başlamıştır.
24-36 ay
İkiden fazla sözcüklü cümleler başlar. Sözcüklerdeki
hece sayısı artar. Bilinen kelime sayısı 1.000 civarındadır.
3-5 yaş
“Ben”li cümleler kurmaya başlar. 5 ve daha fazla
sözcüklü cümleler kurabilir. Fazlaca soru sorar. Kelime dağarcığı 5 yaşa doğru
2.000’e kadar yükselebilir.
HER ÇOCUK AYNI DEĞİL
Dil gelişimi konusunda çocuktan çocuğa ufak farklılıklar
olabilir. Yukarıda belirtilen dönemler genel dil gelişim dönemleridir. Ufak
farklılıklar, ciddi sorunların veya önemli yetilerin varlığı anlamına gelmez.
Ancak çocuğunuzdaki dil gelişimi belirtilen dönemlerden fazlaca farklıysa bir
uzmanla görüşmenizde fayda vardır.
Çocuğun konuşmayı öğrenebilmesi için ebeveyn neler yapabilir?
Öncelikle belirtmeliyim ki burada, henüz konuşmayı öğrenecek olan ve konuşma
konusunda herhangi bir problemi olmayan çocuklara yapılacak yardım
kastedilmektedir. Yoksa ilerleyen zamana rağmen kendisinden beklenen konuşma
performansını gösterememiş ve birtakım konuşma problemleri yaşayan çocuklar
kastedilmemektedir. Bu şekilde özel durumu olan çocukların bir konuşma
terapistinin yardımını almaları gerekir. Şimdi bir ebeveynin normal süreç
içinde çocuğuna konuşmayı öğretebilmesi için nelere dikkat etmesi gerektiğini
inceleyelim.
1.Öncelikle
ebeveynin sabırlı olması ve bu işten zevk alması gerekir.
2.Ebeveynin
bu iş için zaman ayırması bu süreci hızlandıracaktır. Şöyle ki günde 1-2 saat
bebeğiyle sohbet etmek için zaman ayıran bir anne diğer ebeveynlere nispeten
dil gelişimi hususunda daha çabuk mesafe kaydedecektir.
3.Çocuğunuza
onunla birlikteyken yaşadıklarınızı anlatın. “Elbiselerimizi giyelim, şimdi
yemek yiyeceksin gibi…”
4.Çocuğunuzla
konuşurken yani sohbet ederken o ortamda farklı seslerin olmamasına dikkat
edin. Böylelikle çocuğunuzun sizi duymasını sağlayın.
5.Bebeğinizin
çıkardığı seslere tepkisiz kalmayın.
6.Sohbet
esnasında bebeğinize bir şeyler söyleyip kısa bir süre bekleyin ve
mimiklerinizi de kullanarak çocuğunuzun cevap vermesini sağlayın.
7.Çocuğunuzla
konuşurken mutlaka onun yüzüne bakın.
8.Çocuğunuz
size işaretlerle bir şeyler anlatmaya çalışıyorsa, siz çocuğun anlatmak
istediğini kelimelere dökerek ona geri iletin “susadın mı?” gibi…
9.Çocuğunuza
ilk aylardan itibaren kitap okuyun, masallar anlatın.
10.Çocuğunuzun
herhangi bir sesi çıkarma çabasını mutlaka fark edin ve pekiştirin.
18.05.2004
Yasemin Yalçın Aktosun
Hayatın İçinden - Tabiat Eczanesi - Ayetlerin Işığında - Kitap Özetleri - Şiirler-Yazılar - Resimli Yazılar
Kıssadan Hisse - Risale-i Nur'dan Vecizeler - 86.400 Saniye - İlginç Konular - Niçin Müslüman Oldular - Dualar
Medya - Sorular - Psikoloji - Linkler - Düşünceler